İşe giriş muayenesi
Yapılacak görev, önceki maruziyetler ve sağlık öyküsü değerlendirilir. Gereken tetkikler başlangıç değerlendirmesine katkı sağlar.
İŞVERENLER VE ÇALIŞANLAR İÇİN REHBER
Sektörlere göre
Sektörlere göre
sağlık taraması.
Hangi işte, hangi tetkikler değerlendirilebilir?
Mobil sağlık taraması, periyodik muayene ve işe giriş sağlık taramalarını; yapılan iş, maruziyet ve çalışan sağlığı üzerinden birlikte düşünün.
SAĞLIK GÖZETİMİ HARİTASI
TozGürültüKimyasalBiyolojik
KARARIN MERKEZİNDEİşyeri hekiminiz
Görev + maruziyet + sağlık öyküsü
Kişiye ve işe uygun planMuayene · Gerekli tetkikler · İzlem
Sektör yol gösterir. Tetkiki hekim belirler.
01 / DOĞRU BAŞLANGIÇÖnce işi anlayın.
Önce işi anlayın.
Sonra tetkiki planlayın.
Sektör adı tek başına yeterli değildir. Aynı işletmede çalışan bir ofis personeli, kaynakçı ve depo operatörünün maruziyetleri farklı olabilir. ÇSGB açıklaması bu kararın risk değerlendirmesiyle birlikte işyeri hekimince verilmesini esas alır.
Periyodik muayene
Önceki bulgular, değişen çalışma koşulları ve yeni yakınmalar gözden geçirilir. Tetkik ve izlem aralıkları buna göre planlanır.
Mobil sağlık taraması
Hekimin belirlediği uygun tetkiklerin işyerinde organize edilmesini sağlar. Sonuçlar, muayene ve hekim değerlendirmesiyle tamamlanır.
Mobil uygulama kapsamı; gerekli izinler, ekipman ve tetkikin koşullarına bağlıdır. Bazı incelemeler için sağlık kuruluşuna yönlendirme gerekebilir. İSGÜM hizmet yaklaşımı ↗
02 / SEKTÖR REHBERİ
İşinize daha yakından bakın.
Sektör ve görev başlıklarını inceleyin; hemogram, SFT, odyometri, biyokimya ve özel maruziyet testlerini hangi koşulda değerlendirebileceğinizi görün. Her kart bir zorunlu paket değil, hekiminizle görüşülebilecek seçenekler sunar.
İlgili risk başlığına göre daraltın
40 sektör ve görev gösteriliyor.
Bu arama ve risk filtresiyle eşleşen başlık bulunamadı. Farklı bir test veya sektör adı deneyin ya da filtreleri temizleyin.
01
Açık madenler
Öne çıkan risklerMineral tozu, gürültü, titreşim ve yoğun fiziksel çalışma.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, HbA1c, ALT, AST, GGT, ALP, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HCV; klinik gerekçeyle HIV testi
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Tozun içeriği ve maruziyet düzeyi, solunum izlemi ile görüntüleme kararında belirleyicidir. HIV testi genel işe alım elemesi olarak kullanılmamalıdır.
02
Büro ve ofisler
Öne çıkan risklerEkran kullanımı, oturarak çalışma ve ergonomik yük.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Görme değerlendirmesi
Ekranlı iş ve görsel yakınmalara göre planlanabilir.
- Hemogram
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Ek risk varsa SFT / odyometri; tıbbi gerekçeyle akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
Ofiste çalışmak tek başına akciğer filmi veya SFT gerektirmez. EKG için “45 yaş üstü herkese” yaklaşımı yerine kişisel risk değerlendirilmelidir.
03
Bahçıvan ve peyzaj çalışanları
Öne çıkan risklerToprak, polen, organik toz ve kesici aletlerle çalışma.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT; gerekli durumda akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
İlaçlama yapılıyorsa kullanılan kimyasal ayrıca değerlendirilir; bahçıvanlık tek başına aynı biyolojik izlem testini gerektirmez.
04
Cam silme personeli ve kat görevlileri
Öne çıkan risklerTemizlik kimyasalları, fiziksel yük ve göreve bağlı yüksekte çalışma.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Uygun solvent maruziyetinde TCA (trikloroasetik asit) değerlendirmesi
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
TCA bütün temizlik çalışanları için bir test değildir. Yüksekte çalışmada denge, görme ve klinik uygunluk ayrıca değerlendirilir.
05
Çağrı merkezleri
Öne çıkan risklerKulaklıkla çalışma, ekran kullanımı ve uzun süreli oturma.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Odyometri ve görme değerlendirmesi
Kulaklık kullanımı, ses maruziyeti ve görsel yakınmalar dikkate alınabilir.
- Hemogram
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Akciğer grafisi ve EKG
Ancak kişisel tıbbi gerekçe veya ilgili risk varsa planlanır.
Kapsamı belirsiz “3’lü test” bir tetkik istemi değildir; hangi görme testlerinin gerektiği açıkça belirlenmelidir.
06
Diş klinikleri ve diş teknisyenleri
Öne çıkan risklerAerosol, kan teması, kesici-delici aletler ve laboratuvar tozları.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HCV; bağışıklık öyküsüne göre anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Anti-HAV IgM
Akut hepatit A şüphesi varsa değerlendirilir; belirtisiz çalışanlar için rutin tarama testi olarak önerilmez.
Klinikte hasta ile çalışan personel ile protez laboratuvarı çalışanının maruziyetleri farklıdır.
07
Depo ve ürün kabul personeli
Öne çıkan risklerYük taşıma, depolanan ürünlere temas ve araç hareketleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Akciğer grafisi ve EKG
Toz maruziyeti veya klinik gerekçeye göre değerlendirilir.
- HBsAg ve anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Gıda kabulü, kapalı ambalajlı ürün depolama ve tıbbi malzemeyle çalışma aynı biyolojik riski taşımaz.
08
Detaylı büro değerlendirmesi
Öne çıkan risklerKişisel sağlık öyküsü ve kardiyometabolik riskler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, açlık glukozu, üre, kreatinin, ALT, AST, GGT, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Görme değerlendirmesi; ek riskte odyometri ve gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
Geniş panel bir zorunluluk değildir. Genel koruyucu sağlık kontrolleri ile işe özgü sağlık gözetiminin amaçları ayrı değerlendirilir.
09
Elektrik taahhüt işleri
Öne çıkan risklerSaha işleri, fiziksel efor, gürültü ve yüksekte görevler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
10
İnşaat ve tersaneler
Öne çıkan risklerToz, kaynak dumanı, gürültü, titreşim ve fiziksel yük.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
- Gerekçeli hepatit değerlendirmesi
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
Yatılı kalmak tek başına hepatit A, B ve C paneli gerekçesi değildir; temas, belirtiler ve bağışıklık öyküsü değerlendirilir.
11
Krom kaplama tesisleri
Öne çıkan risklerKaplama banyoları, metal bileşikleri ve kullanılan solventler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 6 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; klinik gerekçeyle ürik asit
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Maruziyete göre idrarda krom ve uygun solvent göstergeleri
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- Özel biyolojik izlem seçenekleri
2,5-heksandion, fenol, hippürik asit, trans,trans-mukonik asit, metil etil keton, metanol, aseton, hidroksipiren, metil izobütil keton, diklorometan, tetrakloroetilen ve TCA; o-krezol, fenilglioksilik asit, mandelik asit, metilhippürik asit ve dietil keton gibi analizler ancak kimyasal içerik ve yöntemin uygunluğu doğrulanarak seçilebilir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Uzun analiz listesi topluca uygulanacak bir panel değildir. Her madde için geçerli gösterge ve numune koşulu ayrıca belirlenir.
12
Kaynak işleri ve metal işleme
Öne çıkan risklerMetal dumanı, yoğun ışık, kaynak kimyasalları ve gürültü.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- İlgili maruziyette kanda kurşun / selenyum
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Kurşun ve selenyum her kaynakçının standart testi değildir; kaynak malzemesi ve işlenen metalin içeriği incelenmelidir.
13
Kaplama ve polisaj atölyeleri
Öne çıkan risklerMetal tozu, solventler, kaplama kimyasalları ve gürültü.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 6 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Kanda kurşun / selenyum; uygun durumda idrarda nikel, krom, bakır veya kalay
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- Solvente özgü izlem seçenekleri
2,5-heksandion, fenol, hippürik asit, trans,trans-mukonik asit, metil etil keton, metanol, aseton, hidroksipiren, metil izobütil keton, diklorometan, tetrakloroetilen ve TCA. Her analiz için gerçek maruziyet, klinik amaç ve analitik uygunluk hekimce doğrulanmalıdır.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
14
Kimya ile ilgili tesisler
Öne çıkan risklerProsese göre kimyasal buhar, aerosol ve hassaslaştırıcı maddeler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Kullanılan maddeye özgü biyolojik izlem
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
Güvenlik bilgi formu ve maruziyet ölçümleri esas alınır; yalnız kimya sektöründe çalışıldığı için geniş panel istenmez.
15
Kuru temizleme ve çamaşırhane
Öne çıkan risklerSolventler, deterjanlar, ısı, nem ve makine gürültüsü.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Uygun solvent maruziyetinde TCA değerlendirmesi
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Kuru temizleme solventi ile sulu yıkama sürecinin maruziyetleri farklıdır. Numune seçimi kullanılan kimyasala göre yapılmalıdır.
16
Kuaför ve berber salonları
Öne çıkan risklerBoya ürünleri, ıslak çalışma, yakın temas ve kesici aletler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Görme ve işitme değerlendirmesi; tıbbi gerekçeyle akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- HBsAg ve anti-HCV
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Anti-HAV IgM ve kültürler
Anti-HAV IgM yalnız akut enfeksiyon şüphesinde; gaita, burun veya boğaz incelemeleri klinik/epidemiyolojik gerekçeyle değerlendirilir.
Rutin enfeksiyon paketi yerine temas ve belirtiler esas alınmalı; cilt yakınmaları ayrıca değerlendirilmelidir.
17
Lojistik ve şoförler
Öne çıkan risklerAraç kullanımı, dikkat gereksinimi, vardiya ve fiziksel yük.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Görme, uyku hali, ilaç kullanımı ve mevcut hastalıklar muayenede ele alınır. İşe giriş değerlendirmesi sürücü belgesi raporunun yerine geçmez.
18
Metal sektörü
Öne çıkan risklerMetal tozu, üretim gürültüsü, sıcaklık ve fiziksel yük.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
19
Mobilya ve ahşap işleme
Öne çıkan risklerAhşap tozu, kesim gürültüsü, vernik ve yapıştırıcılar.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Boya ve vernik işlerinde kimyasal içerik ayrıca incelenir; odun tozu için değerlendirme kullanılan malzeme ve prosesle ilişkilendirilir.
20
Servis ve okul servisi şoförleri
Öne çıkan risklerYolcu taşımacılığı, sürekli dikkat ve güvenli araç kullanımı.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Madde kullanımına yönelik değerlendirme
Özel gereklilik varsa yasal dayanak, uygun bilgilendirme/onam ve gizlilik koşullarıyla; hekimce seçilmiş tarama ve gerektiğinde doğrulama testleri düşünülür.
Madde taraması otomatik işe alım testi değildir. İlaç kullanımı ve pozitif tarama sonucunun doğrulanması uzman değerlendirmesi gerektirir.
21
Sağlık, muayenehane ve güzellik klinikleri
Öne çıkan risklerKan ve vücut sıvıları, kesici-delici aletler ve kimyasal ürünler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HCV; aşı geçmişine göre anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
İnvaziv işlemler ile yalnız danışma veya büro görevi aynı riskte değerlendirilmez.
22
SPA, masör, masöz ve estetisyen
Öne çıkan risklerYakın temas, kozmetik ürünler, ıslak çalışma ve fiziksel yük.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg ve anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- Gerekçeli akciğer grafisi / EKG
Belirti ve klinik değerlendirme doğrultusunda seçilebilir. Akciğer grafisi tek başına tüberkülozu dışlayan bir belge değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bu meslekler için tüm çalışanlara rutin kültür veya enfeksiyon paneli önerilmez.
23
Otellerde genel alan temizliği ve gıda işleri
Öne çıkan risklerIslak çalışma, temizlik kimyasalları ve göreve bağlı gıda teması.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg ve anti-HCV
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- Hijyen eğitimi
Tıbbi test değildir; görev ve ilgili düzenlemeler bakımından ayrı bir eğitim sürecidir.
Kat temizliği, genel alan görevi ve gıda hazırlığı ayrı değerlendirilmelidir.
24
Teknik birim çalışanları
Öne çıkan risklerEkipman, gürültü, fiziksel efor ve kullanılan kimyasallar.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
25
Stajyer saha çalışanları
Öne çıkan risklerStajın yapıldığı bölüme göre toz, gürültü ve saha riskleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Stajyerin yaşı, izin verilen görevler ve fiilî maruziyeti dikkate alınır; stajyer olmak başlı başına bir tetkik paneli gerektirmez.
26
Stajyer ofis çalışanları
Öne çıkan risklerEkran kullanımı ve ergonomik koşullar.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Görme değerlendirmesi
Görevin görsel gereksinimine ve yakınmalara göre düşünülür.
- Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Akciğer grafisi
Ancak ayrıca tıbbi gerekçe veya ilgili risk varsa değerlendirilir.
Ofis stajı için rutin akciğer filmi zorunluluğu bu rehberden çıkarılmamalıdır.
27
Havacılık: kabin memurları
Öne çıkan risklerUçuş görevi, düzensiz çalışma ve göreve özgü sağlık gereklilikleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 6 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, glukoz, ALT, AST, GGT, kreatinin, BUN, tam idrar, sedimentasyon
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Total, LDL, HDL, VLDL kolesterol; trigliserid, TSH ve serbest T4
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HCV, HIV Ag/Ab
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Görme, KBB ve diğer uzman muayeneleri
Yetkili havacılık sağlık değerlendirmesinde gerekli görülen göz/görme alanı, iç hastalıkları, KBB, nöroloji, ruh sağlığı ve uçuş hekimliği muayeneleri planlanır.
- Fonksiyon ve görüntüleme incelemeleri
EKG, odyometri/timpanometri, SFT ve akciğer görüntülemesi gereksinimi yetkili hekim tarafından belirlenir.
- Madde / alkol değerlendirmesi
İlgili havacılık düzenlemeleri ve yetkili merkezin prosedürleri çerçevesinde, uygun gerekçe ve gizlilikle yürütülür.
Bu örnek liste kabin ekibi sağlık raporu değildir. Gereklilikler SHGM kapsamında yetkili hekim / merkez tarafından belirlenir.
28
Havacılık: pilotlar
Öne çıkan risklerUçuş emniyeti ve lisansın gerektirdiği sağlık yeterliliği.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 6 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, glukoz, ALT, AST, GGT, kreatinin, BUN, tam idrar, sedimentasyon
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Total, LDL, HDL, VLDL kolesterol; trigliserid, TSH ve serbest T4
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HCV, HIV Ag/Ab
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Görme, KBB ve diğer uzman muayeneleri
Yetkili havacılık sağlık değerlendirmesinde gerekli görülen göz/görme alanı, iç hastalıkları, KBB, nöroloji, ruh sağlığı ve uçuş hekimliği muayeneleri planlanır.
- Fonksiyon ve görüntüleme incelemeleri
EKG, odyometri/timpanometri, SFT ve akciğer görüntülemesi gereksinimi yetkili hekim tarafından belirlenir.
- Madde / alkol değerlendirmesi
İlgili havacılık düzenlemeleri ve yetkili merkezin prosedürleri çerçevesinde, uygun gerekçe ve gizlilikle yürütülür.
Pilot sağlık sertifikası için yetkili havacılık tıbbı süreci gerekir. Bu rehber, sertifika sınıflarını veya zorunlu muayene kapsamını belirlemez.
29
Teknik servis hizmetleri
Öne çıkan risklerKompresör, jeneratör ve diğer cihazlarda gürültü, egzoz ve kimyasal temas.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Klinik / temas gerekçesi varsa HBsAg
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
30
Temizlik personeli
Öne çıkan risklerDeterjanlar, ıslak çalışma ve ortama göre biyolojik temas.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg ve anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- Akciğer grafisi / EKG
İlgili risk veya klinik gereksinim varsa değerlendirilir. Tek bir film ile “tüberküloz yoktur” sonucu çıkarılmaz.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Hastane temizliği, tıbbi atık teması ve ofis temizliği için riskler farklıdır.
31
Toz boya üreten ve kullanan tesisler
Öne çıkan risklerBoya tozu, pigmentler ve içeriğe bağlı metal bileşikleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Kurşun içeren maddeye maruziyette kanda kurşun
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
- Pnömokonyoz yönünden değerlendirme
Uygun toz maruziyeti varsa görüntüleme ve okuma yöntemi ilgili düzenlemeler doğrultusunda planlanır.
Her toz boya kurşun içermez. Malzeme içeriği belirlenmeden kurşun testi veya belirli bir film okuma paketi önerilmez.
32
Uzun yol TIR şoförleri
Öne çıkan risklerUzun sürüş, uyku düzeni, hareketsizlik ve yüksek dikkat gereksinimi.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık / tokluk glukozu, HbA1c, tam idrar
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- ALT, AST, GGT, üre, kreatinin; gerekçeyle ürik asit ve bilirubin
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Ek klinik incelemeler
TSH, serbest T3/T4, B12, D vitamini, CRP ve ASO ancak ayrı klinik gerekçe varsa seçilir; şoförlük için rutin geniş panel değildir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
Uyku hali ve sürüşü etkileyen ilaçlar muayenede önemlidir. Vitamin veya ASO testi güvenli araç kullanımını tek başına değerlendirmez.
33
Biyokimya, genetik ve mikrobiyoloji laboratuvarı
Öne çıkan risklerNumuneler, biyolojik etkenler, reaktifler ve kesici-delici aletler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- HBsAg, anti-HBs ve anti-HCV
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
Numuneyle çalışan personel ile büro görevindeki personelin riski aynı değildir; laboratuvarın çalışma kapsamı esas alınır.
34
Laboratuvar stajyerleri
Öne çıkan risklerStaj görevine göre biyolojik örnek ve kimyasal temas.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg, anti-HBs ve anti-HCV
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
Aşı kayıtları, yaş, eğitim ve yapılmasına izin verilen görevler birlikte değerlendirilmelidir.
35
Yiyecek-içecek, servis, bulaşıkhane ve yemekhane
Öne çıkan risklerGıda teması, ıslak iş, kimyasallar ve tekrarlı hareketler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- HBsAg ve anti-HBs
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- Akciğer grafisi / EKG
Ayrı bir klinik gerekçe veya ilgili maruziyet varsa hekimce seçilir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Gıda çalışanları için enfeksiyon testleri ve kültürler otomatik paket değildir; hijyen eğitimi ayrıca değerlendirilir.
36
Yüksekte çalışma
Öne çıkan risklerDüşme riski, denge, görme ve fiziksel efor gereksinimi.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- Hemogram, açlık glukozu, üre, kreatinin, HbA1c
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Göz muayenesi, SFT; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Testlerin normal olması tek başına yüksekte çalışmaya uygunluk anlamına gelmez; klinik değerlendirme ve görev özellikleri esastır.
37
Bakım ve onarım
Öne çıkan risklerMakine, gürültü, yağlar, kimyasallar ve değişken saha görevleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, açlık glukozu, HbA1c, ALT, AST, GGT
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Periferik yayma
Hemogram bulgusu veya ilgili klinik / maruziyet gerekçesi varsa değerlendirilir.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
- Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi
Tetkik değildir. Yaralanma riski ve aşı geçmişi dikkate alınarak gerekli koruyucu uygulama hekim tarafından planlanır.
Bunlar hekimle görüşülebilecek örneklerdir; görev ve maruziyet belirlenmeden toplu tetkik paketi oluşturulmamalıdır.
38
Mutfak çalışanları
Öne çıkan risklerGıda hazırlama, sıcaklık, ıslak iş ve temizlik ürünleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 5 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, tam idrar
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Gerekçeyle HBsAg, anti-HCV; uygun klinik durumda HIV testi
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü
Klinik veya epidemiyolojik gerekçe ve ilgili gereklilikler varsa düşünülebilir. Tüm çalışanlara otomatik bir “portör paketi” olarak önerilmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
HIV testi gıda güvenliği testi değildir ve rutin işe alım elemesi olarak sunulmamalıdır. Kültürler için de ayrı gerekçe aranmalıdır.
39
Restoran ve kafe çalışanları
Öne çıkan risklerServis, gıda teması, uzun süre ayakta kalma ve temizlik ürünleri.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 4 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Hemogram, tam idrar
Öykü ve muayenede klinik gereksinim saptanırsa hekim tarafından seçilebilir; listedeki testlerin tamamı her çalışana önerilmez.
- Gerekçeyle HBsAg, anti-HCV; uygun klinik durumda HIV testi
Biyolojik temas, klinik şüphe, önceki sonuçlar ve bağışıklık öyküsü doğrultusunda seçilir. Sektör adı tek başına tüm enfeksiyon testlerini gerektirmez.
- EKG
Belirti, sağlık öyküsü, kardiyovasküler risk ve görevin gereksinimleriyle birlikte değerlendirilir; tek başına yaşa bağlı otomatik bir tetkik değildir.
Mutfak, salon ve kasa görevleri ayrı ele alınır. Gıda teması tek başına HIV taraması gerekçesi değildir.
40
Tekstil ve hazır giyim
Öne çıkan risklerElyaf tozu, makine gürültüsü, boya kimyasalları ve tekrarlı hareketler.
Tetkik ve değerlendirme örnekleri 3 başlık
Yalnız ilgili risk veya klinik gerekçe varsa, hekim seçimiyle.
- SFT ve odyometri
İlgili toz, duman, gürültü veya görevin görsel gereksinimleri varsa değerlendirilir. Akciğer görüntülemesi ayrıca tıbbi gerekçe gerektirir.
- Cilt, görme ve kas-iskelet değerlendirmesi
Boyahane, dikim ve kalite kontrol görevlerine göre muayene planlanır.
- Kimyasal içeriğe uygun hedefli izlem
Yalnız ilgili maddeye maruziyet saptanırsa ve uygun biyolojik gösterge ise seçilir. Numune türü, örnek alma zamanı ve yöntem uzman değerlendirmesi gerektirir.
Mevcut rehberdeki tekstil başlığı korunmuştur; boyahane, dokuma ve ofis çalışanları farklı değerlendirilir.
03 / BİR BAKIŞTA
Sektör ve tetkik karşılaştırması
Bu tablo bir sipariş veya zorunluluk listesi değildir. Özetlerdeki testler, ilgili maruziyet ve hekim değerlendirmesi varsa gündeme gelebilir.
| Sektör | İncelenecek maruziyet | Değerlendirilebilecek yaklaşım |
|---|---|---|
| Açık madenler | Mineral tozu, gürültü, titreşim ve yoğun fiziksel çalışma. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, HbA1c, ALT, AST, GGT, ALP, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; HBsAg, anti-HCV; klinik gerekçeyle HIV testi; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Büro ve ofisler | Ekran kullanımı, oturarak çalışma ve ergonomik yük. | Görme değerlendirmesi; Hemogram; Ek risk varsa SFT / odyometri; tıbbi gerekçeyle akciğer grafisi; EKG. Hekim seçimiyle. |
| Bahçıvan ve peyzaj çalışanları | Toprak, polen, organik toz ve kesici aletlerle çalışma. | SFT; gerekli durumda akciğer grafisi; Hemogram; gerektiğinde kan grubu; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Cam silme personeli ve kat görevlileri | Temizlik kimyasalları, fiziksel yük ve göreve bağlı yüksekte çalışma. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar; Uygun solvent maruziyetinde TCA (trikloroasetik asit) değerlendirmesi; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Çağrı merkezleri | Kulaklıkla çalışma, ekran kullanımı ve uzun süreli oturma. | Odyometri ve görme değerlendirmesi; Hemogram; Akciğer grafisi ve EKG. Hekim seçimiyle. |
| Diş klinikleri ve diş teknisyenleri | Aerosol, kan teması, kesici-delici aletler ve laboratuvar tozları. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram; gerektiğinde kan grubu; HBsAg, anti-HCV; bağışıklık öyküsüne göre anti-HBs; Anti-HAV IgM. Hekim seçimiyle. |
| Depo ve ürün kabul personeli | Yük taşıma, depolanan ürünlere temas ve araç hareketleri. | Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; Akciğer grafisi ve EKG; HBsAg ve anti-HBs; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Detaylı büro değerlendirmesi | Kişisel sağlık öyküsü ve kardiyometabolik riskler. | Hemogram, açlık glukozu, üre, kreatinin, ALT, AST, GGT, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; Total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid; Görme değerlendirmesi; ek riskte odyometri ve gerekçeli akciğer grafisi; EKG. Hekim seçimiyle. |
| Elektrik taahhüt işleri | Saha işleri, fiziksel efor, gürültü ve yüksekte görevler. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| İnşaat ve tersaneler | Toz, kaynak dumanı, gürültü, titreşim ve fiziksel yük. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi; Gerekçeli hepatit değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Krom kaplama tesisleri | Kaplama banyoları, metal bileşikleri ve kullanılan solventler. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; klinik gerekçeyle ürik asit; Maruziyete göre idrarda krom ve uygun solvent göstergeleri; Özel biyolojik izlem seçenekleri; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Kaynak işleri ve metal işleme | Metal dumanı, yoğun ışık, kaynak kimyasalları ve gürültü. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; İlgili maruziyette kanda kurşun / selenyum; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Kaplama ve polisaj atölyeleri | Metal tozu, solventler, kaplama kimyasalları ve gürültü. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; Kanda kurşun / selenyum; uygun durumda idrarda nikel, krom, bakır veya kalay; Solvente özgü izlem seçenekleri; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Kimya ile ilgili tesisler | Prosese göre kimyasal buhar, aerosol ve hassaslaştırıcı maddeler. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, üre, kreatinin; EKG; Kullanılan maddeye özgü biyolojik izlem. Hekim seçimiyle. |
| Kuru temizleme ve çamaşırhane | Solventler, deterjanlar, ısı, nem ve makine gürültüsü. | SFT, odyometri; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; Uygun solvent maruziyetinde TCA değerlendirmesi; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Kuaför ve berber salonları | Boya ürünleri, ıslak çalışma, yakın temas ve kesici aletler. | Hemogram; gerektiğinde kan grubu; Görme ve işitme değerlendirmesi; tıbbi gerekçeyle akciğer grafisi; HBsAg ve anti-HCV; Anti-HAV IgM ve kültürler. Hekim seçimiyle. |
| Lojistik ve şoförler | Araç kullanımı, dikkat gereksinimi, vardiya ve fiziksel yük. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Metal sektörü | Metal tozu, üretim gürültüsü, sıcaklık ve fiziksel yük. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Mobilya ve ahşap işleme | Ahşap tozu, kesim gürültüsü, vernik ve yapıştırıcılar. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Servis ve okul servisi şoförleri | Yolcu taşımacılığı, sürekli dikkat ve güvenli araç kullanımı. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram; gerektiğinde kan grubu; EKG; Madde kullanımına yönelik değerlendirme. Hekim seçimiyle. |
| Sağlık, muayenehane ve güzellik klinikleri | Kan ve vücut sıvıları, kesici-delici aletler ve kimyasal ürünler. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram; HBsAg, anti-HCV; aşı geçmişine göre anti-HBs; EKG. Hekim seçimiyle. |
| SPA, masör, masöz ve estetisyen | Yakın temas, kozmetik ürünler, ıslak çalışma ve fiziksel yük. | Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; HBsAg ve anti-HBs; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; Gerekçeli akciğer grafisi / EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Otellerde genel alan temizliği ve gıda işleri | Islak çalışma, temizlik kimyasalları ve göreve bağlı gıda teması. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram; HBsAg ve anti-HCV; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; Hijyen eğitimi. Hekim seçimiyle. |
| Teknik birim çalışanları | Ekipman, gürültü, fiziksel efor ve kullanılan kimyasallar. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Stajyer saha çalışanları | Stajın yapıldığı bölüme göre toz, gürültü ve saha riskleri. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Stajyer ofis çalışanları | Ekran kullanımı ve ergonomik koşullar. | Görme değerlendirmesi; Hemogram, açlık glukozu; gerektiğinde kan grubu; Akciğer grafisi. Hekim seçimiyle. |
| Havacılık: kabin memurları | Uçuş görevi, düzensiz çalışma ve göreve özgü sağlık gereklilikleri. | Hemogram, glukoz, ALT, AST, GGT, kreatinin, BUN, tam idrar, sedimentasyon; Total, LDL, HDL, VLDL kolesterol; trigliserid, TSH ve serbest T4; HBsAg, anti-HCV, HIV Ag/Ab; Görme, KBB ve diğer uzman muayeneleri; Fonksiyon ve görüntüleme incelemeleri; Madde / alkol değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Havacılık: pilotlar | Uçuş emniyeti ve lisansın gerektirdiği sağlık yeterliliği. | Hemogram, glukoz, ALT, AST, GGT, kreatinin, BUN, tam idrar, sedimentasyon; Total, LDL, HDL, VLDL kolesterol; trigliserid, TSH ve serbest T4; HBsAg, anti-HCV, HIV Ag/Ab; Görme, KBB ve diğer uzman muayeneleri; Fonksiyon ve görüntüleme incelemeleri; Madde / alkol değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Teknik servis hizmetleri | Kompresör, jeneratör ve diğer cihazlarda gürültü, egzoz ve kimyasal temas. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, GGT, ALP, üre, kreatinin, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; Klinik / temas gerekçesi varsa HBsAg; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Temizlik personeli | Deterjanlar, ıslak çalışma ve ortama göre biyolojik temas. | Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; HBsAg ve anti-HBs; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; Akciğer grafisi / EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Toz boya üreten ve kullanan tesisler | Boya tozu, pigmentler ve içeriğe bağlı metal bileşikleri. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin; Kurşun içeren maddeye maruziyette kanda kurşun; Pnömokonyoz yönünden değerlendirme. Hekim seçimiyle. |
| Uzun yol TIR şoförleri | Uzun sürüş, uyku düzeni, hareketsizlik ve yüksek dikkat gereksinimi. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık / tokluk glukozu, HbA1c, tam idrar; ALT, AST, GGT, üre, kreatinin; gerekçeyle ürik asit ve bilirubin; Ek klinik incelemeler; EKG. Hekim seçimiyle. |
| Biyokimya, genetik ve mikrobiyoloji laboratuvarı | Numuneler, biyolojik etkenler, reaktifler ve kesici-delici aletler. | HBsAg, anti-HBs ve anti-HCV; Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin; SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi. Hekim seçimiyle. |
| Laboratuvar stajyerleri | Staj görevine göre biyolojik örnek ve kimyasal temas. | Hemogram, açlık glukozu, ALT, AST, üre, kreatinin; HBsAg, anti-HBs ve anti-HCV; SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi. Hekim seçimiyle. |
| Yiyecek-içecek, servis, bulaşıkhane ve yemekhane | Gıda teması, ıslak iş, kimyasallar ve tekrarlı hareketler. | Hemogram, tam idrar; gerektiğinde kan grubu; HBsAg ve anti-HBs; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; Akciğer grafisi / EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Yüksekte çalışma | Düşme riski, denge, görme ve fiziksel efor gereksinimi. | Hemogram, açlık glukozu, üre, kreatinin, HbA1c; Göz muayenesi, SFT; gerekçeli akciğer grafisi; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Bakım ve onarım | Makine, gürültü, yağlar, kimyasallar ve değişken saha görevleri. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, açlık glukozu, HbA1c, ALT, AST, GGT; Periferik yayma; EKG; Tetanoz bağışıklığı / aşı değerlendirmesi. Hekim seçimiyle. |
| Mutfak çalışanları | Gıda hazırlama, sıcaklık, ıslak iş ve temizlik ürünleri. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, tam idrar; Gerekçeyle HBsAg, anti-HCV; uygun klinik durumda HIV testi; Gaita kültürü / mikroskobisi, burun ve boğaz kültürü; EKG. Hekim seçimiyle. |
| Restoran ve kafe çalışanları | Servis, gıda teması, uzun süre ayakta kalma ve temizlik ürünleri. | SFT, odyometri, görme değerlendirmesi; gerekçeli akciğer grafisi; Hemogram, tam idrar; Gerekçeyle HBsAg, anti-HCV; uygun klinik durumda HIV testi; EKG. Hekim seçimiyle. |
| Tekstil ve hazır giyim | Elyaf tozu, makine gürültüsü, boya kimyasalları ve tekrarlı hareketler. | SFT ve odyometri; Cilt, görme ve kas-iskelet değerlendirmesi; Kimyasal içeriğe uygun hedefli izlem. Hekim seçimiyle. |
Tüm sektörlerde ortak nokta: tetkik sonucunun çalışan, görev ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi.
04 / TETKİKLERİ TANIYINBir testin değeri,
Bir testin değeri,
doğru soruya
yanıt vermesidir.
Her test farklı bir amaç taşır. Test seçimi kadar doğru uygulama, önceki sonuçlarla karşılaştırma ve hekim yorumu da önemlidir.
Muayene → Tetkik → Değerlendirme
01 Odyometri
İşitme eşiklerini değerlendirir. Gürültü riski bulunan görevlerde başlangıç ve izlem ölçümleri karşılaştırılabilir. Uygulama koşulları ve sonucu yorumlayan sağlık profesyoneli önemlidir.
İşitme gözetimi kaynağı ↗02 Solunum fonksiyon testi (SFT)
Solunum işlevlerinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Toz, duman ve solunum hassaslaştırıcılarına maruziyet bulunan görevlerde öykü ve muayeneyle birlikte düşünülebilir. Tek başına meslek hastalığı tanısı koymaz.
Solunum gözetimi kaynağı ↗03 Akciğer grafisi
Belirli toz maruziyetleri ve klinik durumlarda akciğerlerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Radyasyon içeren bir inceleme olduğu için gerekliliği ve tekrar aralığı hekimce belirlenmelidir; herkese standart yıllık film önerilmez.
Toz maruziyeti ve sağlık değerlendirmesi ↗04 Kan, idrar ve biyolojik izlem
Hemogram, glukoz, karaciğer veya böbrek fonksiyon testleri gibi incelemeler ancak belirlenen klinik ya da mesleki gereksinime göre seçilmelidir. Kimyasal maruziyette ise maddeye özgü kan veya idrar göstergeleri değerlendirilebilir. Biyolojik izlem için örneğin zamanı ve kullanılan yöntem önemlidir.
Biyolojik izlemin amacı ↗05 EKG ve kalp değerlendirmesi
EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder. Sağlık öyküsü, belirtiler, muayene ve işin gereksinimleri doğrultusunda istenebilir. Normal EKG sonucu tek başına yüksek eforlu veya güvenlik açısından kritik bir işe uygunluğu kanıtlamaz.
Kalp sağlığı değerlendirmesi ↗06 Görme ve kas-iskelet değerlendirmesi
Görsel gereksinimler, yakınmalar ve ergonomik yükler muayeneyi yönlendirir. Araç kullanımı, ekranlı çalışma, hassas montaj ve yük taşıma gibi görevlerde değerlendirme farklılaşabilir. Her çalışan için rutin ileri görüntüleme anlamına gelmez.
Ekranlı çalışma ve görme ↗07 Cilt ve enfeksiyon değerlendirmesi
Islak çalışma ve kimyasal temas cilt izlemini; kan, vücut sıvısı veya enfeksiyon etkenleriyle temas ise göreve özgü değerlendirmeyi gündeme getirebilir. Aşı kayıtları, önceki sonuçlar ve temas öyküsü test seçiminde dikkate alınır.
Cilt gözetimi ↗ · Biyolojik risk örneği ↗08 Özel kimyasal maruziyet testleri
Kurşun, krom, nikel ve solvent göstergeleri genel sağlık paneli değildir. Kullanılan maddenin kimliği, emilim yolu, maruziyet zamanı ve laboratuvar yönteminin uygunluğu değerlendirilir. Bir metabolitin adı listede yer alsa bile her proses için uygun olduğu sonucu çıkarılmaz.
TCA kısaltması kimyasal izlemde trikloroasetik asidi, madde taramasında ise trisiklik antidepresan grubunu ifade edebilir. İstem ve numune bilgisi açık yazılmalıdır.
Biyolojik izlem yaklaşımı ↗09 Aşı, eğitim ve özel muayeneler
Tetanoz bağışıklığı ve aşılama, kan grubu belgesi, hijyen eğitimi ve uzman muayeneleri aynı tür işlem değildir. Aşı gereksinimi geçmiş kayıtlara ve riske; eğitim kapsamı göreve göre ayrıca değerlendirilir. Havacılık sağlık sertifikaları ve sürücü belgeleri kendi yetkili değerlendirme süreçlerine tabidir.
Yetkili havacılık sağlık süreci ↗05 / PLANLAMAİşyeri hekiminizle
İşyeri hekiminizle
aynı bilgiler üzerinden ilerleyin.
Tetkik listesi hazırlanmadan önce görevleri ve maruziyetleri netleştirmek, sağlık gözetimi planının işyerine uygun kurulmasına yardımcı olur.
- 1
Görevleri ayırın
Departman, yapılan iş, çalışan sayısı ve vardiya düzenini belirleyin.
- 2
Risk bilgisini tamamlayın
Risk değerlendirmesi, maruziyet ölçümleri ve güvenlik bilgi formlarını hazırlayın.
- 3
Hekim planını esas alın
Sağlık öyküsü ve önceki sonuçlar hekimle gizlilik içinde değerlendirilir.
- 4
Sonuç ve izlemi tamamlayın
Hekim sonuçları yorumlar; gerekli yönlendirme ve takip planını belirler.
06 / SIK SORULANLARPlanlamadan önce
Planlamadan önce
aklınızdakiler.
İşe giriş, periyodik muayene ve mobil tetkik süreçleri hakkında kısa yanıtlar.
Her sektörde aynı sağlık tarama testleri mi yapılır?
Hayır. Aynı sektörde dahi görevler ve maruziyetler değişebilir. Bu sayfadaki örnekler bir tetkik istem listesi değildir. İşyerinin risk değerlendirmesi, çalışanın sağlık öyküsü ve muayenesi birlikte ele alınmalıdır.
İşe girişte hangi testler istenir?
Önce yapılacak iş ve çalışanın sağlık durumu değerlendirilir. Örneğin gürültü maruziyetinde odyometri, solunum riski taşıyan işlerde SFT gündeme gelebilir. Bu örnekler herkese uygulanacak zorunlu bir paket anlamına gelmez.
Periyodik muayene ile bütün testlerin tekrarı aynı şey mi?
Hayır. Muayene aralığı ile her bir tetkikin tekrar aralığı aynı olmak zorunda değildir. İşyeri hekimi güncel mevzuatı, maruziyet düzeyini, önceki sonuçları ve yeni yakınmaları birlikte değerlendirerek izlem planını belirler.
Akciğer grafisi ve EKG herkes için gerekli mi?
Bu rehber böyle bir öneride bulunmaz. Görüntüleme ve EKG gereksinimi; ilgili risk, muayene bulgusu, sağlık öyküsü ve uygulanabilir mevzuatla birlikte hekim tarafından değerlendirilmelidir. Tetkik sonuçları tek başına işe uygunluk kararı verdirmez.
Mobil sağlık taraması işe uygunluk raporu yerine geçer mi?
Tetkiklerin işyerinde yapılması sürecin bir bölümüdür. Sonuçların çalışan ve göreviyle birlikte hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Mobil tetkik sonuçları tek başına işe uygunluk raporunun yerine geçmez.
Tetkik listesini kim belirlemeli?
Firmanın işyeri hekiminin, işyerini ve çalışanların görevlerini dikkate alarak belirlemesi en uygun yaklaşımdır. Bu içerik genel bilgilendirme ve tavsiye amacı taşır; kişiye özel tıbbi karar veya kesin bir zorunluluk listesi sunmaz.
07 / KAYNAKLAR VE YAKLAŞIM
Bilgiye dayalı bir başlangıç.
Hazırlayan: Kadim Mobil Sağlık
İçerik tarihi:
Tür: Genel bilgilendirme ve tavsiye rehberi
Sektör ve test kapsamı, Tardu OSGB’nin sektör sayfalarıyla karşılaştırılarak genişletilmiştir. Tekrarlanan başlıklar birleştirilmiş, test adları düzenlenmiş ve koşula bağlı açıklamalar eklenmiştir. Karşılaştırma sitesi tıbbi standart kabul edilmemiştir; değerlendirme yaklaşımı için aşağıdaki resmi kaynaklardan yararlanılmıştır; kaynaklar bu sayfayı veya hizmet sağlayıcısını onaylamış değildir. Uluslararası kaynaklar teknik bilgi amacıyla kullanılmıştır; Türkiye'deki mevzuatın yerine geçmez. Eski tarihli rehberlerdeki mevzuat atıfları güncel düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir.
- Tardu OSGB · Karşılaştırılan sektör ve test başlıkları
- SHGM · Yetkili havacılık sağlık değerlendirmesi
- CDC · Hepatit A testlerinin kullanım amacı
- ÇSGB · Sağlık gözetimi ve işyeri hekiminin görevleri
- ÇSGB · İnşaat sektöründe sağlık tehlikeleri
- ÇSGB · Tekstil sektöründe iş sağlığı gözetimi rehberi (PDF)
- ÇSGB · Mobilya sektöründe iş sağlığı gözetimi rehberi (PDF)
- HSE · Kaynak işlerinde sağlık gözetimi
- HSE · Metal işleme sıvılarının sağlık riskleri
- HSE · Gıda üretiminde mesleki sağlık riskleri
- HSE · Biyolojik izlem ve maruziyet değerlendirmesi
- HSE · Boya uygulamalarında izosiyanat izlemi
- HSE · İşyerinde araç kullananların sağlık değerlendirmesi
- HSE · Ekranlı çalışmada göz değerlendirmesi
- HSE · Mesleki cilt hastalıklarında sağlık gözetimi
- HSE · Mesleki astım için sağlık gözetimi (PDF)
- HSE · İşitme sağlığının gözetimi
- CDC · Sağlık çalışanlarında hepatit B korunması
- CDC · Sağlık çalışanlarında tüberküloz taraması
- ÇSGB / İSGÜM · Gezici iş sağlığı hizmetleri
- ÇSGB · İş yaşamında kalp sağlığı
KADİM MOBİL SAĞLIKHekiminizin belirlediği planı
Hekiminizin belirlediği planı
birlikte organize edelim.
Çalışan sayınızı, işyerinizi ve vardiya düzeninizi paylaşın; mobil sağlık taraması için saha planlamasını birlikte değerlendirelim.
Bu rehber tavsiye niteliğindedir. Nihai tetkik seçimi ve sağlık değerlendirmesi işyeri hekiminize aittir.